O Elektrośmieciach

Co to są elektrośmieci?

Elektrośmieci (czyli Zużyty Sprzęt Elektryczny i Elektroniczny) to wszystkie popsute, od dawna  nieużywane, już niepotrzebne urządzenia elektryczne i elektroniczne, działające kiedyś na prąd lub na baterie – zepsute komputery, zabawki i gadżety elektroniczne, stare pralki, lodówki, a także zużyte świetlówki. Klasyfikowane są one, jako odpady niebezpieczne, ponieważ zawierają trujące substancje. Elektrośmieci powinny być zbierane selektywnie, następnie poddane procesom, odzysku, recyklingu oraz unieszkodliwienia trujących substancji.  Uzyskane w ten sposób produkty przekazywane są do zakładów przetwarzania, dzięki czemu mogą być wykorzystywane do produkcji nowych przedmiotów, np. żagli, misek żaroodpornych, mebli czy nowych urządzeń RTV i AGD.

Jakie urządzenia zaliczamy do elektrośmieci?

Wielkogabarytowe urządzenia AGD

  • urządzenia chłodnicze
  • lodówki, zamrażarki, pralki, suszarki do ubrań
  • zmywarki, elektryczne kuchenki, piekarniki, elektryczne urządzenia grzewcze
  • urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne

 

Małogabarytowe urządzenia AGD

  • odkurzacze, maszyny do szycia, maszyny dziewiarskie
  • żelazka, tostery, frytkownice, rozdrabniacze, miksery
  • młynki do kawy, noże elektryczne, urządzenia do pielęgnacji ciała  np. suszarki, depilatory, golarki
  • zegarki, zegary i inne czasomierze, wagi

 

Sprzęt oświetleniowy

  • oprawy oświetleniowe do lamp fluorescencyjnych, z wyjątkiem opraw oświetleniowych stosowanych w gospodarstwach domowych
  • liniowe lampy fluorescencyjne, kompaktowe lampy fluorescencyjne
  • wysokoprężne lampy wyładowcze,  w tym ciśnieniowe lampy sodowe oraz lampy metalohalogenkowe
  • niskoprężne lampy sodowe, pozostałe urządzenia oświetleniowe służące do celów rozpraszania i kontroli światła

 

Zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy

  • kolejki elektryczne lub tory wyścigowe, kieszonkowe konsole do gier video
  • gry video, komputerowo sterowane urządzenia do uprawiania sportów rowerowych, nurkowania, biegania, wiosłowania, sprzęt sportowy z elektrycznymi lub elektronicznymi częściami składowymi,
  • automaty uruchamiane monetą, banknotem (pieniądzem papierowym), żetonem lub innym podobnym artykułem

 

Przyrządy do nadzoru i kontroli

  • czujniki dymu, regulatory ciepła, termostaty
  • urządzenia pomiarowe ważące lub do nastawu używane w gospodarstwie domowym lub jako sprzęt laboratoryjny
  • pozostałe przyrządy nadzoru i kontroli używane w obiektach i instalacjach przemysłowych (np. w panelach sterowniczych)

 

Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny

  • komputery, drukarki, laptopy, notepady, kopiarki, kalkulatory, terminale,
  • faksy, telefony, komórki

 

Sprzęt audiowizualny

  • radioodbiorniki, telewizory, dyktafony, magnetofony, kamery i odtwarzacze video
  • dvd, sprzęty hi-fi, wzmacniacze dźwięku, instrumenty muzyczne

 

Narzędzia elektryczne i elektroniczne z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych

  • wiertarki, piły, maszyny do szycia
  • urządzenia do skręcania, mielenia, piaskowania, przemiału, piłowania, cięcia, nawiercania, robienia otworów, nabijania, składania, gięcia lub podobnych metod przetwarzania drewna,  metalu
  • narzędzia do nitowania, przybijania lub przyśrubowania lub usuwania nitów, gwoździ, śrub lub podobnych zastosowań
  • narzędzia do spawania, lutowania lub podobnych zastosowań
  • urządzenia do rozpylania, rozprowadzania, rozpraszania lub innego typu nanoszenia cieczy lub substancji gazowych innymi metodami
  • narzędzia do koszenia trawy lub innych prac ogrodniczych

 

Przyrządy medyczne, z wyjątkiem wszystkich wszczepianych i skażonych produktów

  • sprzęt do radioterapii, sprzęt do badań kardiologicznych, sprzęt do dializoterapii
  • sprzęt do wentylacji płuc urządzenia medyczne wykorzystujące technikę nuklearną
  • sprzęt laboratoryjny do diagnozowania in-vitro, zamrażarki laboratoryjne, testy płodności
  • pozostałe urządzenia do wykrywania, zapobiegania, monitorowania, leczenia, łagodzenia choroby, urazów

 

Automaty do wydawania

  • automaty do wydawania napojów gorących, automaty do wydawania butelek lub puszek
  • z zimnymi i gorącymi napojami, automaty do wydawania produktów stałych
  • automaty do wydawania pieniędzy-bankomaty
  • inne wydające wszelkiego rodzaju produkty

 

Co należy zrobić z elektrośmieciami?

Elektrośmieci nie wolno wyrzucać do zwykłego śmietnika, ponieważ  grozi za to kara grzywny nawet do 5 000 złotych! Nie należy ich przetrzymywać w domu czy w piwnicy, a oddać do punktu zbierania elektrośmieci lub, gdy są to urządzenia wielkogabarytowe, zadzwonić po bezpłatny odbiór elektrośmieci bezpośrednio z domu.

O zakazie wyrzucania elektrośmieci do śmietnika informuje znak przekreślonego kontenera, umieszczony na urządzeniach elektrycznych i elektronicznych.

Sprawdź, gdzie znajduje się najbliższy punkt zbierania elektrośmieci

Elektrośmieci można pozbyć się także w sklepie, ale tylko przy zakupie nowego sprzętu tego samego typu, np.: możesz oddać stary telewizor przy zakupie nowego telewizora. Tak samo jest z innymi elektrośmieciami . Wystarczy je przynieść do sklepu, w którym kupuje się nowy sprzęt.

Co dzieje się dalej z elektrośmieciami?

Zebrane w punktach zbierania czy odebrane z domu elektrośmieci trafią do zakładu przetwarzania, gdzie nastąpi bezpieczny demontaż sprzętu.  Pozyskane w ten sposób materiały można wykorzystać ponownie do produkcji nowych urządzeń, np. 90% zużytej świetlówki można wykorzystać do produkcji nowej.

 
Więcej informacji o zużytych świetlówkach znajduje się na stronie www.zuzyteswietlowki.pl

Dlaczego Elektrośmieci szkodzą?

Elektrośmieci zawierają liczne szkodliwe substancje, które po wydostaniu się z uszkodzonej lodówki, pralki, komputera, świetlówki czy innego urządzenia elektronicznego, przenikają do gleby. Nieodpowiednie postępowanie z elektrośmieciami w skrajnych przypadkach może spowodować zatrucie organizmów ludzi i zwierząt substancjami trującymi zawartymi w zużytym sprzęcie.  Dlatego tak ważne jest oddanie elektrośmieci do specjalnych punktów zbierania, dzięki czemu zostaną one oddane procesom odzysku, recyklingu, a szkodliwe substancje zostaną unieszkodliwione.

Co znajduje się w elektrośmieciach?:

Rtęć – zawarta jest w niektórych świetlówkach. Jeśli trafi do zbiorników wodnych, a później przeniknie do mózgu człowieka, czy zwierząt, może spowodować zaburzenia wzorku, słuchu, mowy, koordynacji ruchów, żucia i połykania.

Związki bromu – stosowane są w komputerach. Po przeniknięciu do środowiska powodują u ludzi i zwierząt schorzenia układu rozrodczego oraz problemy neurologiczne.

Kadm – zawarty w bateriach urządzeń elektrycznych zaburza czynności nerek, powoduje chorobę nadciśnieniową, wywołuje zmiany nowotworowe, zaburza metabolizm wapnia, powodując deformację szkieletu i zaburza funkcje rozrodcze.

PCB – pełni w urządzeniach funkcje chłodzące, smarujące i izolujące, po dostaniu się do wód gruntowych przenika do gleby i atmosfery, a następnie do tkanki tłuszczowej ludzi i zwierząt Powoduje min. uszkodzenia wątroby, anomalie reprodukcyjne, osłabienie odporności, zaburzenia neurologiczne i hormonalne a także opóźnienia w rozwoju niemowląt.

R-12 – czyli freon. W klimatyzatorach i lodówkach pełni funkcję chłodniczą. Jest szczególnie szkodliwy dla warstwy ozonowej. Od roku 1998 nie wolno go stosować w urządzeniach elektrycznych, jednak spotykany jest w urządzeniach starszego typu.

Azbest – używany w urządzeniach elektrycznych i elektronicznych m.in. ze względu na swoje właściwości izolacyjne. Jest przyczyną wielu chorób np. pylicy azbestowej, raka płuc i nowotworu międzybłoniaka opłucnej.